ÇOCUK VE ERGENLERDE İNTERNET KULLANIMI

GİRİŞ

İnternet; oyun oynamak, müzik dinlemek, çeşitli veri ve bilgilere ulaşmak gibi amaçlar için kullandığımız yaygın bir araçtır.  Hepimizin interneti kullanma amacı birbirinden farklıdır. Çocukların ve ergenlerin de interneti kullanma amaçları farklılık göstermektedir. Ailelerin internet kullanımı sırasında çocuklarını bu yönden gözlemlemeleri önemli bir durumdur.

İnternet, birçok bilgisayar sisteminin birbirine bağlı olduğu, dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyü­yen bir iletişim ağıdır ve insanların her geçen gün gittikçe artan “üretilen bilgiyi saklama, paylaşma ve ona kolayca ulaşma” istekleri sonrasında ortaya çık­mış bir teknolojidir. Bu teknoloji yardımıyla pek çok alandaki bilgiye insanlar kolay, ucuz, hızlı ve güven­li bir şekilde erişebilmektedir.

(İnternet teknolojisinin bilgiye kolay ve ucuz erişim sağlıyor olması bizlerin aktif ve sürekli olarak kullanıyor olmamızda en etkili durumdur. Çocuklar ve ergenlerde ise  daha çok sosyal paylaşım sitelerinin ucuz ve kolay kullanılıyor olması etkili ve aktif kullanıma neden olmaktadır.)

 1993 yılında, dünya çapında internet kullanıcı sayısı 900 bin iken, 2000 yılında bu sayı 304 milyo­na, Şubat 2002’de 544.2 milyona, 2004 yılı sonunda 934 milyona ulaşmıştır. 2005 yılı sonunda dünyadaki internet kullanıcı sayısı 1.07 milyara ulaşmış ve 2007’de de 1.35 milyara ulaşacağı tahmin edilmekte­dir .

(Makaleden elde ettiğimiz bu veriler,  internet kullanan kişi sayısının yıldan yıla her geçen gün arttığının örneğini oluşturmaktadır.)

 Ülkemizde, internet kullanıcısı sayısı 1998 yılında 239 bin iken, 2005 yılında 14 milyon olmuştur. 2007 yılı itibari ile ülkemiz Avrupa internet kullanımının % 4.6’sını oluşturmaktadır .

( Yine makaleden elde edilen bu veriler ışığında Türkiye ‘de internet kullanımının yaygınlaşmasının hızlı gerçekleşmediğini söyleyebiliriz.)

 İnterneti kul­lanan kişi ve internette geçirilen zamanın artması “İnternette harcanan zamanın olumsuz sonuçları var mı?” sorusunu gündeme getirmektedir.

( Bizlerde çeşitli tecrübeler  ve gözlemler sonucunda internette harcanan fazla vaktin olumsuz sonuçlar meydana getirdiğini anlayabiliriz.)

 Ülkemizde 3-18 yaş grubu çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada ailelerin % 35.7’sinin evinde bilgisayar ve % 21.7’sinin evinde internet olduğu görülmüştür. Aynı araştırmada ebeveynlerin eğitim düzeyleri arttık­ça evde bulunan elektronik cihazların sayısının arttı­ğı da görülmektedir . Çocuklar internete kendi evleri, okullar, kütüphaneler veya arkadaşlarının evleri gibi pek çok yerden ulaşım sağlayabilmektedir. Ülkemizde internet kullanıcılarının % 44’ü internet kafelerden, % 41’i evlerinden ve geri kalanı işyerle­rinden internete ulaşmaktadır. Öğrencilerin en çok internet kafeleri kullandıkları belirlenmiştir.

( Bu bilgi ve veriler doğrultusunda; çok büyük bir kesimi kaplamasa da azımsanmayacak sayıda ailenin bilgisayar ve interneti aktif ve yaygın bir şekilde kullandığını evlerinde bulunmasından dolayı söyleyebiliriz. Yine verilen yüzdelerle evde olmasa bile işyerlerinde, internet kafelerde internet kullanımının yaygın olduğu belirtilmiştir. Bu bilgi bizlere bir şekilde internete ulaşılabildiğini böylece de internet  kullanımının yaygın olduğunu göstermektedir.

Yetişkinler interneti genellikle kendi işlerinin bir parçası olarak kullanırken, 13-19 yaş arası gençler interneti daha çok oyun oynamak, müzik dinlemek ve yeni insanlarla tanışmak için kul­lanmaktadır.

(13-19 yaş arasındaki bu gençler internet üzerindeki tüm bu faaliyetlerini anne ve babalarından gizli bir şekilde yürütme amacı güderler.)

Liau ve ark. 2005 yılıda yaptıkları çalışma da erkeklerin kızlara göre daha çok internet kullandığı ve kullanım amaçlarının kızlardan farklı olduğu görülmüştür. Yapılan bir başka çalışmada ise internette fazla zaman geçiren çocuk ve gençlerin giderek yalnızlaş­tığı ve yüz yüze ilişki kurmada güçlük yaşadıkları  vurgulanmaktadır.

( İşte bu araştırmayla elde edilen bilgiler internet kullanımının fazla olmasının olumsuz sonuçlarına verilebilecek en uygun ve en güncel örneklerdir. Ayrıca erkeklerin daha fazla internet kullanıyor olması da cinsiyet farklılığının bu konuya da yansıdığının bir ifadesidir.)

Holman ve ark. tarafından yapılan çalışmada ise yaygın internet kullanan ve bilgisayar oyunları ile zamanını geçiren çocukların sosyal gelişimlerinin önemli ölçüde gerilediği, bu çocukların öz güvenleri­nin düşük, sosyal kaygı düzeylerinin ve saldırganlık davranışlarının yüksek olduğu bulunmuştur.

( Yapılan bu çalışma sonuçları aslında çocuklar ve ergenlerde internet kullanımının olumsuz sonuçlarını bütün açıklığıyla belirtmektedir. Bu olumsuzlukların farkına varmak ve çözüm yolları üretmek bu noktada önemli bir gerekliliktir.)

Çocuk ve gençte şiddet eğiliminin oluşmasında oynanan oyunun türünün, oyun oynama sıklığı ve süresinin etkili olduğunu  Anderson ve Bushman tarafından belirtilmektedir.

(  Bu bilgi; anne babaların çocuğu sürekli kontrol altında tutmaları gerektiğini göstermektedir. Anne babanın çocuğunun saldırganlık içeren oyunlara erişimini engellemesi, oyun oynaması için ona belli bir süre müsaade etmesi gibi önlemler çocuk ve gençte şiddet eğiliminin oluşmasına imkan vermeyecektir.)

Sağlıklı inter­net kullanımı; çocukların ve gençlerin yaşadıkları deneyimlerini yönlendirmelerine, hızlarını ayarlama­larına ve bilgi toplarken okuma, yazma, seçme, sınıf­landırma gibi çeşitli becerilerini kullanmalarına yar­dımcı olmaktadır. Kontrolsüz internet kullanımı ise çocuğun ve gencin fiziksel, psikolojik, sosyal ve bilişsel gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.

( Bu bilgiye göre;  hepimizin birer sağlıklı internet kullanıcı olması gerektiğini sonucuna ulaşırız. Bu gereklilik için bize sunulan önerileri dikkate almamız gerekir.)

ÖNERİLER

İnternetin çocuklar ve ergenler  için olumlu yanları;

• İnternet çocuklara özellikle bilgilenmede ve eği­timde büyük yararlar sağlamaktadır. Çocuklar, okullarda, projeler için bilgi toplamakta, başka bir okuldaki veya ülkedeki uzmanlara yazılarını gön­derip fikirlerini almakta, değişik okullardaki öğrenciler ile birlikte proje yürütebilmekte, kendi okullarında araç-gereç olmadığı için yapamadık­ları simülasyonları gerçekleştirebilmektedir.

( Bu olumlu yan bütün öğrencilerin aktif bir şekilde ders için internet kullanmasındaki en önemli özelliktir. Çok büyük bir ayrıcalık ve fayda sağlamaktadır.)

• Çocuklar, e-posta, sohbet odaları aracılığıyla ken­dilerine yeni arkadaşlar edinmekte, değişik ülke­lerden kişileri tanımaktalar. Ayrıca uzmanlarla yazışarak, ilgilendikleri konuda bilgi edinebilmektedirler.

( Bu özellik sayesinde çocuklar sosyalleşebilmekte, hayata ve insanlara dair farklı bakış açıları kazanabilmektedirler.)

• İnternet, özellikle bilgisayar oyunlarıyla çocukla­rın eğlenmesine yardımcı olmaktadır.

(Önceki bilgiler doğrultusunda söylediğimiz gibi anne babanın kontrolü altında internet kullanıldığı zaman bu olumlu özellikten bahsedebiliriz. Eğer bunun tersi bir durum söz konusu olursa olumlu olan bu özellikler olumsuz bir nitelik kazanabilir. Bu önemli bir noktadır.)

İnternetin olumsuzluklarından çocuk ve ergenleri korumak için yapılması gerekenler;

• Ebeveynler çocuklarına bilgisayar ve internet erişimi sağladıklarında görevlerinin bittiğini düşünmemeli, internette meydana gelen tehlike­lerden korumak için internet ve bilgisayar kulla­nımını en azından “ev içi denetleme” yapabilecek seviyede öğrenmeleri gerekmektedir.

( Ailelerin bahsettiğimiz kontrolleri yapabilecek kadar bilgisayar kullanabiliyor olması önemli bir durumdur. Bu hiçbir şey için faydalı olmasa bile çocuğun ya da gencin daha dikkatli davranmasına daha özenli bir internet kullanımı gerçekleştirmesine sebep olacaktır.)

• Çocukların, bilgisayar ve internet ile hangi yaşta tanışmaları gerektiği ve hangi program ve oyunla­rın çocuklarının gelişimine olumlu etki yaptığını araştırılmalı ve buna göre davranılmalıdır.

( Bu gereklilik, ailelerin bilinçli olmasının şart olduğunu göstermektedir. Aileler çocuklarına karşı ilgili, sorumlu ve sevecen olduklarında bu bilinç karşılıklı olarak gelişecek ve devamında yüksek bir güven duygusu oluşacaktır. Bu iki olumlu nitelik sonucunda da çocuk ve genç için internetin olumsuz bir sonucuna maruz kalma durumu söz konusu olmayacaktır.)

• Anne ve baba çocuğuna, küçük yaşlardan itibaren iyi bir boş zaman faaliyeti vermelidir. Sanal orta­mın, doğal ortamın sınırlarını geçmemesine dik­kat edilmelidir.

( Sanal ortamın kullanım süresi çocukluktan itibaren kontrol altında tutulduğunda çocuk gençlik döneminde sanal dünyanın esiri olmayacak ve doğal ortamla sanal ortamın farklılığını kolayca kavrayabilecektir. Ailesiyle vakit geçiren çocuk elbette bilgisayar oyunlarına ihtiyaç duymaz. Ailece yapılan etkinlikler ve çocuklar kurulan iletişimin fazlalılığı da doğal ortama sanal ortamdan daha fazla önem verilmesinde etkili olacaktır.)

• Toplumumuzun yeni tanıştığı internetin sayısız yararları vardır. İnternetin kısa sürede benimsen­mesi ve günlük yaşamımızdaki yeri bunun bir göstergesidir. Bilgi toplumunun önemli bir parça­sı olacak çocuk ve gençlerin, sanal risklere karşı önlem alması, hem kendilerinin hem de toplumun geleceği açısından önemlidir.

( Toplumumuzun geleceği ve bireylerin kendi geleceği için sanal risklere karşı çocukluktan itibaren anne babanın da büyük bir katkısıyla önlemler alınmalıdır. Çocukluktan ailesi tarafından belli bir bilinçle yetişmiş olan birey gençlik ve yetişkinlik döneminde de bu bilinçli tavrını sürdürecek ve hem kendisine hem de toplumuna yararlı olacaktır.)

KAYNAK

http://scholar.google.com.tr/scholar?q=%C3%87ocuk+ve+Ergenlerde+%C4%B0nternet+Kullan%C4%B1m%C4%B1&hl=tr&btnG=Ara&lr=

ÇOCUK VE ERGENLERDE İNTERNET KULLANIMI

 Itır TARI CÖMERT *, Sinan Mahir KAYIRAN **